Bệnh Gumboro ở gà là do nguyên nhân gì? Cách điều trị

Bệnh Gumboro ở gà luôn là một trong những điều đáng lo ngại của người chăn nuôi vì chúng có khả năng lây lan mạnh mẽ bằng nhiều con đường khác nhau. Đây là căn bệnh khiến gà suy giảm miễn dịch nhanh chóng trong độ tuổi còn đang phát triển, khiến nhiều người thiệt hại kinh tế khi nuôi gà số lượng lớn. Hãy cùng SV388 tìm hiểu về căn bệnh này để biết cách phòng chống, chữa trị cho đàn gà của mình. 

Bệnh Gumboro ở gà là bệnh gì?

Cơ quan sinh sản các chất miễn dịch ở gà được gọi là túi Fabricius, khi cơ quan này bị hủy hoại thì hệ miễn dịch của gà cũng sẽ suy giảm theo, đây chính là tình trạng bệnh Gumboro ở gà

Các tác nhân chính gây ra sự suy giảm miễn dịch có lây lan theo nhiều con đường tạo thành bệnh truyền nhiễm, do đó bệnh Gumboro còn hay được gọi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, tên chính thức là bệnh IBD – Infectious Bursal Disease. 

Bệnh Gumboro chỉ xuất hiện ở những cá thể gà có độ tuổi từ 1 – 12 tuần, gà nằm trong khoảng từ 3 – 6 tuần tuổi chính là độ tuổi dễ mắc bệnh nhất, tỷ lệ tử vong của gà sau khi nhiễm bệnh là 10 – 30%. 

Xem thêm: Gà mặt quỷ Indo là gì? Tại sao giống gà này lại đắt tiền?

Bệnh Gumboro ở gà là do suy giảm hệ miễn dịch
Bệnh Gumboro ở gà là do suy giảm hệ miễn dịch

Nguyên nhân khiến gà bị bệnh Gumboro

Nguyên nhân khiến gà bị bệnh truyền nhiễm cấp tính chính là một loại virus ARN 2 sợi thuộc họ Birnaviridae hay còn được gọi là virus Gumboro. Chúng sẽ tấn công vào túi Fabricius của gà khiến hệ miễn dịch suy yếu, chính vì thế mà gà có độ tuổi vài tuần đang phát triển túi Fabricius luôn là mục tiêu tấn công chính của chúng. 

Đặc trưng của virus Gumboro đó chính là có sức sống rất dẻo dai trong môi trường thường, thuốc khử trùng thông thường ảnh hưởng rất ít đối với chúng. Do đó mà rất nhiều nơi phun sát trùng thường xuyên nhưng vẫn có trường hợp bệnh Gumboro ở gà

Con đường lây lan và cơ chế gây bệnh Gumboro

Bởi vì là một loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nên việc nắm rõ các con đường lây lan, loài vật nhiễm bệnh, mùa vụ và cơ chế gây bệnh của virus Gumboro luôn được đặt lên hàng đầu. 

Đối tượng mắc bệnh

Gà là đối tượng phổ biến nhất mắc bệnh Gumboro
Gà là đối tượng phổ biến nhất mắc bệnh Gumboro

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học thì ban đầu (trong tự nhiên) về bệnh Gumboro ở gà thì gà tây và vịt là những đối tượng mắc bệnh đầu tiên trên thế giới. Độ tuổi gà hay mắc bệnh và bị lây bệnh nhanh nhất là 3 – 9 tuần tuổi, đặc biệt là khoảng từ 3 – 6 tuần tuổi. Với những cá thể có hệ miễn dịch mạnh hơn hoặc yếu hơn thì có thể mắc bệnh trễ hơn 9 tuần hoặc sớm hơn 3 tuần tuổi. 

Con đường lây lan bệnh Gumboro ở gà

Bệnh IBD được xếp trong nhóm lây lan nguy hiểm không phải không lý do, virus có thể lây lan theo nhiều con được khác nhau sau đây:

  • Lây lan virus từ gà mẹ sang gà con. 
  • Lây bệnh thông qua chủ yếu là đường tiêu hóa, thỉnh thoảng cũng sẽ lây qua đường hô hấp. 
  • Giữa gà bệnh và gà khỏe mạnh sử dụng chung dụng cụ chăn nuôi như máng ăn, máng uống. 
  • Giữa các cá thể bệnh và không bệnh cắn mổ lẫn nhau khiến cho virus gây hại lây lan nhanh chóng hơn. 

Virus gây bệnh Gumboro ở gà luôn có thể trú ngụ ở nhiều nơi (dụng cụ chăn nuôi, chất độn chuồng, chất thải, thức ăn và nước uống), chỉ cần tiếp xúc là gà sẽ bị bệnh ngay. 

Thời điểm trong năm gà hay bị bệnh

Bất kỳ thời gian nào trong năm cũng có thể diễn ra bệnh lây nhiễm, nhưng vụ đông xuân là hay có nhất vì nhiệt độ thấp thuận lợi cho virus sinh sôi. Trong giai đoạn này thì gà sẽ có tỷ lệ lây lan là 100%, tỷ lệ chết từ 20 – 30% sau 3 ngày mắc bệnh, tỷ lệ chết có thể lên đến 50 – 90% khi gà bệnh từ 5 – 7 ngày mà không chữa trị. 

Cơ chế gây bệnh của virus Gumboro

Cơ chế gây bệnh của virus gây bệnh Gumboro
Cơ chế gây bệnh của virus gây bệnh Gumboro

Sau khi virus gây bệnh xâm nhập vào được cơ thể gà thì chúng sẽ bắt đầu quá trình nhân đôi, sau khoảng 6 – 8 tiếng là đã có một lượng đáng kể virus xâm nhập hệ tuần hoàn, theo máu để di chuyển đến các cơ quan như gan, lá lách, đặc biệt là túi Fabricius. 

Kể từ 9 – 11 tiếng xâm nhập, virus Gumboro sẽ tiến hành tấn công các tế bào Lympho B trong túi, sau khoảng 48 – 96 giờ thì số lượng tế bào sẽ giảm đi đáng kể và xuất hiện các triệu chứng bệnh Gumboro ở gà. Nếu không kịp thời chữa trị thì virus sẽ tiếp tục nhân đôi cho đến khi nhiễm trùng máu và gà tử vong. 

Triệu chứng của gà sau khi mắc bệnh Gumboro

Trong vòng 2 – 3 ngày virus gây bệnh xâm nhập vào cơ thể gà, gây ra rối loạn cơ thể và gà sẽ xuất hiện những triệu chứng sau đây:

  • Một số cá thể trong đàn gà có dấu hiệu hoảng loạn hay kêu khác thường. 
  • Gà hay quay đầu về sau để “gãi” hậu môn, chuồng gà bị ướt do gà bị tiêu chảy. 
  • Lượng nước gà uống vào nhiều hơn. 
  • Dù tiêu chảy nhưng gà có biểu hiện khó ỉa, thường xuyên phải rặn. 
  • Phân đi ra bên ngoài lúc nào cũng loãng, có nhiều nước, nhầy và màu trắng. 
  • Mất nước quá nhiều nên gà hay nằm, ủ rũ, ít vận động, lông bẩn đặc biệt là vùng quanh hậu môn. 
Triệu chứng của gà mắc bệnh Gumboro
Triệu chứng của gà mắc bệnh Gumboro

Bệnh tích gà tử vong do bệnh truyền nhiễm cấp tính

Khi giải phẫu gà chết do bệnh Gumboro thì người chăn nuôi sẽ quan sát được những bệnh tích sau đây:

  • Túi Fabricius sưng to, có nhiều chất dịch nhầy bao quanh, bên trong túi có tình trạng xuất huyết. 
  • Xuất huyết nặng thành nhiều mảng lớn hoặc huyết lấm chấm trên cơ đùi, cơ ngực. 
  • Tiền mề gà xuất huyết dạng vệt máu, ruột sưng và chứa nhiều dịch nhầy. 
  • Xác gà khô nhanh chóng và thâm vì mất nước quá nhiều. 
  • Thận gà mổ ra thì có nhiều muối urat. 

Chẩn đoán phân biệt bệnh Gumboro với bệnh khác ở gà

Bệnh Gumboro ở gà khi xuất hiện sẽ cho ra những triệu chứng giống với nhiều loại bệnh khác, do đó người chăn nuôi phải tiến hành chẩn đoán phân biệt với những loại bệnh sau đây:

  • Viêm gan thể vùi – hội chứng thiếu máu xuất huyết: Gà xuất hiện tình trạng suy nhược và lờ đờ nhưng hay ngồi xổm và dựng ngược lông. Gan vàng và sưng, có xuất huyết dưới dạng đốm, mảng và dễ vỡ. 
  • Bệnh Newcastle: Gà cũng có tình trạng suy nhược, lờ đờ và tiêu chảy nhưng phân màu xanh trắng. Bên cạnh đó gà bệnh còn xuất hiện thêm những triệu chứng thần kinh khác như: liệt chân, cánh, nghẹo cổ. Các bộ phận tiêu hóa của gà đều bị viêm nhiễm và lở loét và các cơ đùi và ngực không bị xuất huyết. 
Chẩn đoán phân biệt gà bệnh Gumboro cùng với bệnh khác
Chẩn đoán phân biệt gà bệnh Gumboro cùng với bệnh khác

Kiểm soát và xử lý gà bị bệnh Gumboro

Người chăn nuôi không chỉ nắm rõ bệnh Gumboro ở gà là bệnh gì mà còn phải nắm rõ các bước xử lý khi có dấu hiệu bệnh để kịp kiểm soát mà không gây ra những hậu quả nặng nề. Sau đây là những biện pháp mà người chăn nuôi nào cũng phải làm. 

Vệ sinh chuồng trại gà sinh sống

Vệ sinh chuồng trại có gà bệnh sinh sống bằng các loại thuốc khử trùng chăn nuôi như Cloramin 0,5%, ngoài ra người chăn nuôi có thể sử dụng nước sôi. Trong quá trình vệ sinh và khử trùng thì người nuôi dừng bỏ qua các dụng cụ cho ăn, cho uống mà gà hay sử dụng, đây là nơi trú ngụ và con đường lây lan virus nhanh chóng nhất. 

Chuồng trại có gà bệnh chết thì sau khi khử trùng, vệ sinh thì người nuôi nên để chuồng trống từ 2 – 3 tháng và mỗi tuần sát trùng 2 lần để các tác nhân gây bệnh bị loại bỏ. 

Cách ly những cá thể bệnh và không bệnh

Vì bệnh có tốc độ lây nhiễm nhanh giữa những cá thể bệnh và không bệnh nên khi nghi ngờ có gà bệnh thì người nuôi nên tiến hành cách ly ngay. Phân biệt cấp bậc cách ly cho mức độ nghi ngờ bệnh khác nhau để tiện quan sát và điều trị bệnh.

Bên cạnh đó những chuồng trại có gà khỏe mạnh thì nên phun thuốc khử trùng xung quanh để không lây lan. 

Xử lý xác chết, chất độn

Tiến hành xử lý xác gà chết do bệnh Gumboro
Tiến hành xử lý xác gà chết do bệnh Gumboro

Bệnh Gumboro ở gà tuy không có tỷ lệ tử vong cao như bệnh Newcastle nhưng xác chết, chất thải, chất độn chuồng vẫn phải tiến hành tiêu hủy như thường vì loại virus này có khả năng lây lan nhanh. Người chăn nuôi hãy lựa chọn một địa điểm tập kết và tiến hành chôn cùng với bột vôi và phun thuốc khử trùng. 

Tiêm phòng vacxin cho đàn gà 

Ngoài áp dụng các biện pháp kiểm soát bệnh Gumboro kịp thời thì người nuôi gà cũng cần lưu ý đến việc tiêm vacxin, tiến hành tiêm vacxin cho đàn gà của mình theo 1 trong 2 lịch tiêm sau:

Vùng bình thường
Độ tuổi của gà (ngày) Chủng Vacxin
10 – 12 Chủng vacxin trung bình + 
18 – 20  Chủng vacxin trung bình 

 

Vùng có tỷ lệ bệnh Gumboro cao
Độ tuổi (ngày) Chủng vacxin
5 – 7 Chủng vacxin trung bình 
12 – 15 Chủng vacxin trung bình + 
20 – 22 Chủng vacxin trung bình 

Ngoài ra khi gà có độ tuổi từ 2 tháng đến 4 hoặc 5 tháng tuổi thì phải tiêm vacxin nhắc lại một lần nữa để kháng thể phòng bệnh được tăng trưởng. Khi tiêm phòng người nuôi cũng nên lựa loại vacxin có danh tiếng tốt và uy tín để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh. 

Phương pháp điều trị bệnh Gumboro ở gà

Điều trị gà mắc bệnh Gumboro
Điều trị gà mắc bệnh Gumboro

Hiện tại các nhà nghiên cứu chưa chế tạo ra thuốc điều trị bệnh Gumboro ở gà, thế nên gà bị bệnh sẽ không được dùng thuốc đặc trị riêng như các loại bệnh khác. Nhưng không phải vì thế mà chúng ta từ bỏ điều trị, sau đây là giúp nâng cao khả năng sống khi mắc bệnh Gumboro:

  • Tiêm trực tiếp kháng thể Gumboro vào đàn gà, 2 mũi cách nhau 3 ngày, mỗi mũi tiêm 1 – 2ml/con.  
  • Bổ sung vitamin và các chất điện giải theo liều lượng: 10 lít nước, 500 gram đường glucose, 100 gram điện giải, 50 gram acetamin, 10 gram B – Complex, 10 gram Vitamin C, 10 gram Vitamin K để bổ sung nước bị mất. 
  • Tuyệt đối không sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc sẽ thúc đẩy gà bệnh Gumboro chết nhanh hơn, tăng thiệt hại cho người chăn nuôi. 
  • Trường hợp gà mắc bệnh Gumboro sau đó mắc phải những loại bệnh khác thì người nuôi cũng tiến hành điều trị với một nửa liều lượng trong 3 ngày đầu, sau đó tăng đúng liều lượng trong 2 – 3 ngày tiếp theo. 

Khi điều trị bệnh cho gà nếu các trường hợp nặng thì người nuôi có thể nhỏ thuốc hoặc tiêm trực tiếp vào bắp dưới da để gà hấp thu tốt hơn, còn nếu gà vẫn có thể tự ăn uống thì trộn vào thức ăn hoặc nước uống là cách tốt nhất. 

Kết luận

Trên đây là tất cả thông tin về bệnh Gumboro ở gàSV388 muốn chia sẻ đến bạn đọc, người chăn nuôi. Đây là căn bệnh mà người nào chăn nuôi số lượng lớn cũng cần nên biết, bởi nó có thể gây ra chết hàng loạt khiến bạn bị thiệt hại về kinh tế. Tốt nhất người nuôi gà nên thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh để giảm rủi ro. 

Secured By miniOrange