Gà nòi là gì? Tìm hiểu đặc điểm của giống gà này ở 3 miền

Gà nòi hay còn có tên gọi là gà đá, gà cựa, gà chọi. Là một trong những giống gà nội địa ở nước ta được nuôi phục vụ cho những trận đá gà. Đây cũng là 1 trong 3 giống gà có khả năng chiến đấu cao. Chúng có khí chất cương mãnh, dáng vẻ oai dũng, oai vệ, tính chiến đấu hay. 

Gà nòi là gì?

Gà nòi là giống gà nội địa của Việt Nam, được chăm chút để tham gia các trận chọi gà. Đây là giống gà thuộc nhóm gà trọc đầu và đã được xuất khẩu ra thế giới kể từ những năm 1990, tuy nhiên Hoa Kỳ chưa công nhận nó là giống gà tiêu chuẩn. Đây là một trong ba giống gà có khả năng chiến đấu của Việt Nam. Trong số đó, gà nòi và gà tre là giống gà nuôi trong nhà, khi gà rừng thuộc loài hoang dã và chỉ tham gia chiến đấu trong tự nhiên.

Gà nòi có vẻ ngoài cương cứng và oai vệ, mang tính chất chiến đấu cao. Chúng có những cú đánh hiểm hóc, không chỉ đẹp mắt mà còn đặc trưng cho giống gà này. Giống gà này được coi là một trong những biểu tượng gà đặc trưng của Việt Nam.

Xem thêm: Gà lôi – Tổng hợp những đặc điểm và cách chăm sóc

Gà nòi là gì?
Gà nòi là gì?

Những giống gà nòi nổi tiếng ở Việt Nam

Nhờ quá trình lai tạo và lựa chọn giống, ở Việt Nam đã xuất hiện một số giống gà nòi nổi tiếng được những người yêu thích gà đá ưa chuộng. Mỗi vùng địa phương tại Việt Nam đều có những giống gà đặc trưng. 

Gà đòn được ví như thần quyền, trong khi gà cựa thiên có kỹ thuật dựa trên đao (cựa) nên có mức độ sát thương cao hơn và thời gian chiến đấu ngắn hơn. Gà đòn tập trung vào sức mạnh và kỹ thuật chịu đòn. Một con gà chọi giỏi và thành công khi khẳng định giá trị của một tông gà (bổn) và danh tiếng của sư kê.

Những giống gà nòi nổi tiếng ở Việt Nam
Những giống gà nòi nổi tiếng ở Việt Nam

Người ta thường đá gà đòn không chỉ vì tiền mà còn vì danh dự. Gà đòn Việt Nam đã tạo ra một dấu ấn riêng trong hệ thống giống gà tại Việt Nam. Có thể dễ dàng phân biệt giống gà Việt Nam và các giống gà khác nhau. Ngoài ra, còn có giống gà chín cựa, được huấn luyện để trở thành gà nòi. Con gà giống chín khoáng đất thủy tổ là một con gà chọi thuần túy với tính cách hiếu chiến và hung dữ. Mặc dù có chín cựa, nhưng nó chưa đủ để trở thành một thần kê trong truyền thuyết do hình dáng không đẹp, lông ngắn và chân chỉ.

Gà nòi Miền Bắc và miền Trung

Ở miền Bắc, có một số giống gà nòi nổi tiếng như gà Thổ Hà (Bắc Giang), Đồ Sơn (Hải Phòng), Nghi Tàm, Nghĩa Đô, Vân Hồ (Hà Nội). Ngoài ra, các tỉnh như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ, Sơn La, Đô Lương (Nghệ An) cũng có những dòng riêng. 

Ở miền Trung, có nhiều lò gà nổi tiếng như gà Phan Rang (Ninh Thuận), gà Vạn Giã, Gò Dúi (Khánh Hòa), gà Sông Vệ, Sa Huỳnh (Quảng Ngãi). Đặc biệt, Bình Định nổi tiếng với gà đòn. Khi đá gà với đội từ Bình Định, cần phải cẩn trọng. Bình Định cũng có nhiều lò gà nổi danh như gà Hoài Châu, gà Kim Giao (Hoài Nhơn), gà Mộc Bài (Hoài Ân), gà Cát Chánh (Phù Cát), gà Gò Bồi (Tuy Phước), gà Phú Tài (Quy Nhơn), đặc biệt gà Bắc Sông Kôn (dòng gà Nguyễn Lữ).

Gà đòn thường được nuôi ở miền Bắc và miền Trung, có trọng lượng khoảng từ 2,8 kg đến 4,0 kg. Chúng được sử dụng để đánh gà đối phương bằng sức mạnh cho đến khi chiến thắng. Gà nòi đòn thuộc giống gà cổ trụi và là dòng gà cổ. Chúng có cốt lớn, chân cao và được sử dụng để đá chân trơn hoặc bịt cự. 

Gà nòi Miền Bắc và miền Trung
Gà nòi Miền Bắc và miền Trung

Gà đòn được coi là tổ tiên của dòng gà chọi. Mặc dù không nhanh như dòng gà nòi nhưng lại có sức mạnh đáng nể. Ngày nay, trận đấu gà chọi vẫn được duy trì như một phần của di sản văn hóa truyền thống ở hầu hết các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, gà đòn chỉ phổ biến từ miền Trung trở lên, trong khi ở miền Nam, gà đòn mới thấy, mặc dù vẫn có một số lò gà đòn tại Hóc Môn, Bà Điểm và Cao Lãnh (Đồng Tháp). 

Gà nòi Miền Nam

Ở miền Nam, có những giống gà nòi nổi tiếng như gà Chợ Lách (Bến Tre), gà Cao Lãnh (Đồng Tháp), gà Châu Đốc (An Giang) và gà Bà Điểm. Tuy nhiên, ở miền Nam, chủ yếu là đấu đá cựa. Đá gà cựa là hình thức với mục đích sát phạt, người ta thường mua cựa sắt và gắn vào chân gà hoặc chuốt cựa gà để làm cho chúng sắc nét. Chơi gà chỉ thiên chủ yếu tập trung vào kết quả ăn thua và ít mang tính tài nghệ của gà.

Gà cựa xuất hiện do di dân từ Chiêm Thành mang theo giống gia cầm khi khai phá miền Nam. Giống gà này có nguồn gốc từ dòng gà nòi ngày nay. 

Gà nòi Miền Nam
Gà nòi Miền Nam

Thường đá gà nòi ở miền Nam có tiền cược rất cao, gà được đá có cựa nguyên hoặc gắn cựa bằng kim loại. Vì thế những trận đấu gà cựa diễn ra rất nhanh so với gà đòn.

Gà nòi Chợ Lách có những đặc điểm riêng. Trước đây, ở Chợ Lách đã tổ chức những trường gà chơi “chọi gà nghệ thuật”. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi và đặc trưng, ​​nghề nuôi gà nòi đã tồn tại từ rất lâu tại địa phương này. Chợ Lách cũng là một trong những nơi duy trì cội nguồn của những giống gà nòi quý hiếm. 

Để tạo ra giống gà tốt, việc lựa chọn gà mái chất lượng và kết hợp với gà trống xuất sắc để lai tạo là điều quan trọng. Gà mái phải có ngoại hình khỏe mạnh, hung hăng để truyền tính mạnh mẽ cho con cái, trong khi gà trống cần có sức khỏe tốt, gan lỳ, chịu đòn và tránh đòn nhanh. Gần đây, một số cơ sở đã tìm ra các giống gà tốt từ nước ngoài để lai tạo với gà Chợ Lách, với mục đích tạo ra những giống gà mới mạnh mẽ và xuất sắc hơn.

Những cách chọn để chọn giống gà nòi chuẩn nhất

Để có thể chọn ra những giống gà nòi chuẩn và chất lượng, anh em đừng bỏ qua nhừn cách chọn sau: 

Nhất mình

Thân hình gà phải có tay xương, đặc, nặng và đùi to cân đối. Cánh gà phải to và dài gần bằng đuôi, bề bản bự, không bị vướng vào thân. Xương lưng phải đồng đều, không quá cũng không quá nhỏ. Không nên chọn những con gà có lườn công, cổ công hoặc khung chậu gần hậu môn. Nguyên nhân là do những con gà như vậy không thể đá vào cựa và không chính xác vào huyệt đối thủ và phòng ngự, gây mất cân bằng.

Nhì chân

Với việc có quá nhiều sự lai tạo, không thể coi vảy chỉ là con số chính xác như gà nòi ngày xưa. Chân gà và vảy cũng đóng vai trò quan trọng vì chúng liên quan đến khả năng chiến đấu. Có những con gà có cặp chân xấu, dáng xấu nhưng lại đánh bại được những con gà nổi tiếng, vì người ta thường nói “có tật có tài”. 

Hiện tại, chưa có ai biết tất cả bí mật về những loại vảy trên chân gà (như huyền giáp, lạc mai, khép nách, bán nguyệt, sát cang điểm, nhân tự trung tuyết, nguyệt ám chỉ, nguyệt tà,.. .). Đây là những vảy ít được biết đến vị trí chính xác trên chân gà, đôi khi ngay cả khi nhìn thấy cũng không biết phải gọi tên chúng như thế nào. Vị trí của vảy phụ thuộc vào kiểu dáng chân gà, chân không được xòe ra ngoài, hạng gối và cựa hướng vào bên trong.

Những cách chọn để chọn giống gà nòi chuẩn nhất
Những cách chọn để chọn giống gà nòi chuẩn nhất

Tam đầu

Đầu gà phải bén, mỏ ngắn, mắt sâu và da mỏng. Chỉ khi nhìn vào đầu có vẻ oai hùng thì mới được gọi là gà hay.  Sọ gà phải to thì gà thì mới thông minh. Mồng gà không bị úp vào hậu, vì khi đá cuối trận, gà sẽ trở nên uể oải. Người ta nói rằng gà có mồng trích mồng dâu, mồng dâu ăn mồng lá, mồng lá ăn mồng trích, mồng trập ăn mồng chà, mồng chà ăn mồng lỗ, mồng lỗ ăn mồng rải.

Tứ đuôi

Đuôi gà phải bẹ phải to, đều theo phao câu như thế sẽ làm cho gà có thế vững khi đá. Nếu đuôi có sóng, đó là dấu hiệu của gà đá cựa giỏi (nhưng cũng có thể là gà có vấn đề về sức khỏe, khiến chúng dễ mắc bệnh khi chúng ta nuôi). Đuôi gà không bị quá beo hoặc sà xuống đất, vì điều đó làm mất thế ra đòn.

Bật mí kinh nghiệm chọn gà nòi của cao thủ trong nghề

Để sở hữu được một con gà nòi đỉnh cao, anh em cần biết những kinh nghiệm để chọn giống gà này. Dưới đây là một số mẹo tuyệt vời, cụ thể:

Chọn gà tông mái

Gà nòi mái không được chọn để đánh nhau mà để duy trì giống nhau. Do đó, để lựa chọn và nuôi gà giống tốt nhất, một yếu tố quan trọng vẫn là màu lông của gà mái.

Để gà nòi mái đẹp cần xem xét cả 5 yếu tố sau:

  • Đầu gà mái có hình dạng như quả dâu, mắt tròn, miệng rộng, mỏ rộng và to.
  • Cổ gà mái to, dài và đẹp.
  • Gà mái có cánh rộng và lưng dài.
  • Đùi gà dài hơn cán, to, mạnh mẽ.
  • Vảy trên chân gà mái phải khô, mỏng và cằn cỗi

Chọn gà nòi qua màu lông

Để chọn màu lông cho gà nòi, nên lựa chọn 3 màu phổ biến như màu xám, màu ô-tím,…

Kinh nghiệm chọn gà nòi của cao thủ trong nghề
Kinh nghiệm chọn gà nòi của cao thủ trong nghề

Ngoài ra, qua lông màu, cũng có thể suy đoán gà đấu thuộc giống như kê thần hay chọi thuần. Ví dụ, gà chọi có lông voi (lông to thường mọc ở đuôi hoặc cánh) có khả năng cao hơn gà chọi thường. Nếu gà lông xù, thì càng có giá trị. Vì điều này sẽ tạo ra những con gà chọi giỏi trong tương lai.

Đặc biệt, nếu tìm được con gà nòi có lông ngũ sắc (bao gồm 5 lông màu) và chân trắng mịn, thì rất khó tìm được con gà nòi nào có thể đánh lại. Đó là một giống gà mới lạ trong môn đá gà.

Xem vảy gà nòi

Để chọn gà nòi đá giỏi, cần chọn gà có vảy chân tốt. Có hàng trăm loại vảy gà, nhưng để đánh giá loại gà nào tốt nhất, có thể kể đến vảy tứ trụ, vảy tam tài và vảy đại giáp, liên giáp.

Kết luận

Trên đây là tổng hợp của SV388 về những thông tin cơ bản về giống gà nòi. Nếu để nói về độ nổi tiếng và đa tài thì giống gà ở miền Trung và Nam là ứng cử viên xuất sắc. Nếu anh em cũng muốn sở hữu một chú gà nòi đá hay thì đừng bỏ qua những kinh nghiệm chọn gà trên nhé.

Secured By miniOrange